<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Artilleriewerk Champex</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artilleriewerk_Champex"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
<meta name="geo.position" content="46.02606667;7.12236944"></head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Artilleriewerk_Champex rootpage-Artilleriewerk_Champex skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Artilleriewerk Champex</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><div class="float-right " style="margin-top:0;margin-bottom:0; font-size:smaller; text-align:right;"><span typeof="mw:File"><span title="Georeferenzierung"></span></span> Karte mit allen Koordinaten: <span title="OpenStreetMap"><a class="external text" href="https://osm4wiki.toolforge.org/cgi-bin/wiki/wiki-osm.pl?project=de&article=Artilleriewerk_Champex">OSM</a></span> | <span title="WikiMap"><a class="external text" href="https://wikimap.toolforge.org/?lang=de&page=Artilleriewerk_Champex">WikiMap</a></span></div>
<p>Das <b>Artilleriewerk Champex</b> (Armeebezeichnung <i>A 46</i>) ist ein ehemaliges Artilleriewerk im <a href="Festungsgebiet_Saint-Maurice" title="Festungsgebiet Saint-Maurice">Festungsgebiet Saint-Maurice</a>, das sich in <a href="Champex-Lac" title="Champex-Lac">Champex-Lac</a> im schweizerischen <a href="Kanton_Wallis" title="Kanton Wallis">Kanton Wallis</a> befindet.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<p>Das grosse Artilleriewerk Champex bildete den Angelpunkt der Festungen im Raum <a href="Grosser_St._Bernhard" title="Grosser St. Bernhard">Grosser St. Bernhard</a> und sollte den Grossen Sankt Bernhard Pass sowie die Strasse ins <a href="Val_Ferret_(Schweiz)" title="Val Ferret (Schweiz)">Val Ferret</a> schützen und sperren sowie der Infanterie auf der Achse des Grossen Sankt Bernhards Feuerunterstützung geben.
Das 1940–1943 erbaute Werk liegt am südlichen Ortseingang von Champex-Lac und ist ein Felswerk mit vier Kasematten und 600 Meter Stollen, das im Notfall autark operieren konnte. Es wurde am Fuss des Südgrates des [[Catogne|Le Catogne]] (<span style="border-width:0px; padding:0px; margin:0px;">2598 <a href="Meter_%C3%BCber_Meer" title="Meter über Meer">m ü. M.</a></span>) auf <span style="border-width:0px; padding:0px; margin:0px;">1450 <a href="Meter_%C3%BCber_Meer" title="Meter über Meer">m ü. M.</a></span> komplett in den Fels gebaut. Es dominiert das 500 Meter tiefer liegende Becken von <a href="Orsi%C3%A8res" title="Orsières">Orsières</a>.
</p><p>Die Bewaffnung bestand aus zwei 10,5 cm und zwei 7,5 cm Kanonen und wurde durch sechs Flabkanonen geschützt. Die Aussenverteidigung verfügte über Infanteriewerke (Festungsmaschinengewehre, <a href="8%2C1-cm-Festungsminenwerfer_1956/60" title="8,1-cm-Festungsminenwerfer 1956/60">8,1-cm-Festungsminenwerfer 1956/60</a>), die stromabwärts platziert waren (Château Roc, Manoday, Biolley).
</p><p>Die Infrastruktur des Werkes umfasste Geschützstände für zwei Batterien, zwei Munitionsmagazine, zwei Beobachtungsposten, zwei Vermessungsposten, Feuerleitstelle, Telefonzentrale, eine Mannschaftsunterkunft für 300 Mann Besatzung mit Küche, Esssaal, Offiziersmesse, drei Schlafräume für Soldaten, Schlafräume für Unteroffiziere und Offiziere, zwei Maschinensäle (Filter, Motoren, Stromgeneratoren), sowie ein Wasserreservoir, das von einer unterirdischen Quelle gespiesen wurde.
</p><p>Das Werk verfügte über eine Feuerleitstelle und einen Kommandoposten für die Gruppe/Abteilung, um das Feuer der Artilleriewerke in der Region Sankt Bernhard (Champex, <a href="Artilleriewerk_Commeire" title="Artilleriewerk Commeire">Commeire</a>, <a href="Artilleriewerk_Follat%C3%A8res" title="Artilleriewerk Follatères">Follatères</a>, <a href="Festung_Dailly" title="Festung Dailly">Dailly</a>) koordinieren zu können.
</p><p>Die Besatzung bestand aus der Festungskompanie I/22, die mit der Festungskompanie II/22 (Artilleriewerk Commeire, später <a href="12_cm_Festungsminenwerfer_1959" class="mw-redirect" title="12 cm Festungsminenwerfer 1959">12 cm Festungsminenwerfer 1959</a> «Napoleon») zur Festungsabteilung 22 und zum Festungsregiment 19 gehörte.
</p><p>Während des Kalten Krieges wurde das Werk laufend modernisiert und für einen Atomkrieg tauglich gemacht.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Das Werk wurde 1999 aus der Geheimhaltung entlassen. Es ist im Besitz des <i>Vereins Pro Forteresse</i> und seit Juni 1999 für geführte Besichtigungen geöffnet.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Sperrstelle_Champex">Sperrstelle Champex</h2></div>
<p>Im Sektor Süd der <a href="Festungsgebiet_Saint-Maurice" title="Festungsgebiet Saint-Maurice">Festungsbrigade 10</a> gibt es 57 Infanteriebunker, 49 davon im <a href="Artilleriewerk_Commeire" title="Artilleriewerk Commeire">Val d’Entremont</a>.
</p>
<ul><li>Infanteriebunker A 38 Châteauroc Ouest <span id="Infanteriebunker_A_38_Châteauroc_Ouest" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.019231,7.118491"><span title="Infanteriebunker A 38 Châteauroc Ouest">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.019231</span><span class="longitude">7.118491</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Unterstand A 39 Châteauroc Bas <span id="Unterstand_A_39_Châteauroc_Bas" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.018765,7.119062"><span title="Unterstand A 39 Châteauroc Bas">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.018765</span><span class="longitude">7.119062</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 40 Châteauroc Centre <span id="Infanteriebunker_A_40_Châteauroc_Centre" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.019549,7.119406"><span title="Infanteriebunker A 40 Châteauroc Centre">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.019549</span><span class="longitude">7.119406</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 41 Châteauroc Est <span id="Infanteriebunker_A_41_Châteauroc_Est" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.019108,7.119589"><span title="Infanteriebunker A 41 Châteauroc Est">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.019108</span><span class="longitude">7.119589</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker Beobachter A 42 Manoday Sud <span id="Infanteriebunker_Beobachter_A_42_Manoday_Sud" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.02245,7.117788"><span title="Infanteriebunker Beobachter A 42 Manoday Sud">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.02245</span><span class="longitude">7.117788</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>8,1-cm-Minenwerfer A 43 Manoday inférieur <span id="8,1-cm-Minenwerfer_A_43_Manoday_inférieur" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.023175,7.119669"><span title="8,1-cm-Minenwerfer A 43 Manoday inférieur">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.023175</span><span class="longitude">7.119669</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>8,1-cm-Minenwerfer A 44 Manoday supérieur <span id="8,1-cm-Minenwerfer_A_44_Manoday_supérieur" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.022585,7.118058"><span title="8,1-cm-Minenwerfer A 44 Manoday supérieur">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.022585</span><span class="longitude">7.118058</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Artilleriewerk Champex A 46 <span id="Artilleriewerk_Champex_A_46" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.02607,7.122351"><span title="Artilleriewerk Champex A 46">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.02607</span><span class="longitude">7.122351</span><span class="elevation"></span></span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Sperrstelle_Val_Ferret">Sperrstelle Val Ferret</h2></div>
<ul><li>Infanteriebunker A 32 La Léchère <span id="Infanteriebunker_A_32_La_Léchère" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:45.922181,7.097533"><span title="Infanteriebunker A 32 La Léchère">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">45.922181</span><span class="longitude">7.097533</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 33 Le Clou <span id="Infanteriebunker_A_33_Le_Clou" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:45.926239,7.097997"><span title="Infanteriebunker A 33 Le Clou">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">45.926239</span><span class="longitude">7.097997</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 34 L’a Neuva <span id="Infanteriebunker_A_34_L'a_Neuva" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:45.93124,7.091856"><span title="Infanteriebunker A 34 L'a Neuva">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">45.93124</span><span class="longitude">7.091856</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 35 Prayon Est <span id="Infanteriebunker_A_35_Prayon_Est" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:45.954502,7.113092"><span title="Infanteriebunker A 35 Prayon Est">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">45.954502</span><span class="longitude">7.113092</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 36 Prayon Ouest <span id="Infanteriebunker_A_36_Prayon_Ouest" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:45.954421,7.100763"><span title="Infanteriebunker A 36 Prayon Ouest">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">45.954421</span><span class="longitude">7.100763</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 37 Plan Raveire <span id="Infanteriebunker_A_37_Plan_Raveire" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.00783,7.120275"><span title="Infanteriebunker A 37 Plan Raveire">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.00783</span><span class="longitude">7.120275</span><span class="elevation"></span></span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Sperrstelle_Orsières"><span id="Sperrstelle_Orsi.C3.A8res"></span>Sperrstelle Orsières</h2></div>
<ul><li>Infanteriebunker A 47 Bioley supérieur droit <span id="Infanteriebunker_A_47_Bioley_supérieur_droit" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.036318,7.13318"><span title="Infanteriebunker A 47 Bioley supérieur droit">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.036318</span><span class="longitude">7.13318</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 48 Bioley supérieur bas <span id="Infanteriebunker_A_48_Bioley_supérieur_bas" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.03586,7.133209"><span title="Infanteriebunker A 48 Bioley supérieur bas">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.03586</span><span class="longitude">7.133209</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 49 Bioley supérieur gauche <span id="Infanteriebunker_A_49_Bioley_supérieur_gauche" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.035552,7.132707"><span title="Infanteriebunker A 49 Bioley supérieur gauche">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.035552</span><span class="longitude">7.132707</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 50 Bioley gauche <span id="Infanteriebunker_A_50_Bioley_gauche" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.031978,7.134793"><span title="Infanteriebunker A 50 Bioley gauche">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.031978</span><span class="longitude">7.134793</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 51 Bioley droite <span id="Infanteriebunker_A_51_Bioley_droite" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.031737,7.138824"><span title="Infanteriebunker A 51 Bioley droite">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.031737</span><span class="longitude">7.138824</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 52 Orsières droite <span id="Infanteriebunker_A_52_Orsières_droite" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.027668,7.148145"><span title="Infanteriebunker A 52 Orsières droite">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.027668</span><span class="longitude">7.148145</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 53 Orsières Creuse, carrière centre <span id="Infanteriebunker_A_53_Orsières_carrière_centre" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.027741,7.148428"><span title="Infanteriebunker A 53 Orsières carrière centre">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.027741</span><span class="longitude">7.148428</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 54 Orsières Creuse, carrière supérieur <span id="Infanteriebunker_A_54_Orsières_carrière_supérieur" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.027922,7.148892"><span title="Infanteriebunker A 54 Orsières carrière supérieur">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.027922</span><span class="longitude">7.148892</span><span class="elevation"></span></span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Sperrstelle_Forclaz_Le_Châtelard"><span id="Sperrstelle_Forclaz_Le_Ch.C3.A2telard"></span>Sperrstelle Forclaz Le Châtelard</h2></div>
<ul><li>Infanteriebunker A 56 Col de la Forclaz sud <span id="Infanteriebunker_A_56_Col_de_la_Forclaz_sud" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.056512,7.001634"><span title="Infanteriebunker A 56 Col de la Forclaz sud">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.056512</span><span class="longitude">7.001634</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 57 Col de la Forclaz nord supérieur <span id="Infanteriebunker_A_57_Col_de_la_Forclaz_nord_supérieur" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.058672,6.999717"><span title="Infanteriebunker A 57 Col de la Forclaz nord supérieur">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.058672</span><span class="longitude">6.999717</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriebunker A 58 Col de la Forclaz nord <span id="Infanteriebunker_A_58_Col_de_la_Forclaz_nord" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.058086,6.999179"><span title="Infanteriebunker A 58 Col de la Forclaz nord">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.058086</span><span class="longitude">6.999179</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriewerk «La Madeleine» A 59 Le Châtelard (2008 zerstört) <span id="Infanteriewerk_A_59_Le_Châtelard" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.056287,6.955223"><span title="Infanteriewerk A 59 Le Châtelard">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.056287</span><span class="longitude">6.955223</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriewerk A 60 Le Châtelard ouest <span id="Infanteriewerk_A_60_Le_Châtelard_ouest" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.056475,6.955234"><span title="Infanteriewerk A 60 Le Châtelard ouest">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.056475</span><span class="longitude">6.955234</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriewerk A 61 Fort Litroz<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><span id="Infanteriewerk_A_61_Fort_Litroz" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.074332,6.978988"><span title="Infanteriewerk A 61 Fort Litroz">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.074332</span><span class="longitude">6.978988</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriewerk A 62 Finhaut, Gegenwerk zu A 61 <span id="Infanteriewerk_A_62_Finhaut,_Gegenwerk_zu_A_61" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.080085,6.977854"><span title="Infanteriewerk A 62 Finhaut, Gegenwerk zu A 61">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.080085</span><span class="longitude">6.977854</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriewerk A 63 Gare de Finhaut <span id="Infanteriewerk_A_63_Gare_de_Finhaut" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.081768,6.97815"><span title="Infanteriewerk A 63 Gare de Finhaut">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.081768</span><span class="longitude">6.97815</span><span class="elevation"></span></span></li>
<li>Infanteriewerk A 64 Finhaut</li>
<li>Infanteriewerk A 65 Finhaut arsenal <span id="Infanteriewerk_A_65_Finhaut_arsenal" class="coordinates -print"><a class="external text" href="geo:46.082298,6.978016"><span title="Infanteriewerk A 65 Finhaut arsenal">⊙</span></a></span><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.082298</span><span class="longitude">6.978016</span><span class="elevation"></span></span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Jean-Christophe Moret: <i>Le Fort d’artillerie A-46 de Champex; Association Pro Forteresse</i>. Verlag Pro Forteresse, Martigny 1999.</li>
<li>Jean-Christophe Moret: <i>Les Fortifications du Grand-Saint-Bernard / Le dispositif fortifié des Dranses</i>. Verlag Pro Forteresse, Martigny 1999.<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li><a rel="nofollow" class="external autonumber" href="https://www.ar.admin.ch/content/ar-internet/de/home/meta/search.download/ar-internet/de/publications/immobilien/historische-militaerbauten/wallis_021201_uns_de.pdf">[1]</a> Silvio Keller, Maurice Lovisa: <i>Militärische Denkmäler im Kanton Wallis</i>, <a href="Eidgen%C3%B6ssisches_Departement_f%C3%BCr_Verteidigung%2C_Bev%C3%B6lkerungsschutz_und_Sport" title="Eidgenössisches Departement für Verteidigung, Bevölkerungsschutz und Sport">Eidgenössisches Departement für Verteidigung, Bevölkerungsschutz und Sport</a>, Bern 2002</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Position_de_barrage_Vall%C3%A9e_du_Trient?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Sperrstellen Val Trient</a></span></b> – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.saint-bernard.ch/de/agenda/item/6923-6923-fuhrungen-durch-fort-artillerie?highlight=WyJmb3J0Il0=">Tourismusbüro Champex-Lac: Öffnungszeiten AW Champex</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://proforteresse.ch/index.php/champex">Verein Pro Forteresse: Artilleriewerk Champex</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.forteresse-st-maurice.ch/deutsch/fhome_d.htm">Forteresse Saint-Maurice</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.youtube.com/watch?v=mvgy2U0rAsw">Festung Oberland Video 2016: Art Wk A46 Champex</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.fortlitroz.ch/">Fort Litroz: Infanteriebunker Wallis</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://proforteresse.ch/index.php/champex">Verein Pro Forteresse: Artilleriewerk Champex</a></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.e-periodica.ch/digbib/view?pid=rms-001:1999:144::881">Militärzeitung 1999: Öffnung des Artilleriewerks A 46 von Champex für das Publikum</a></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.fortlitroz.ch/fortin-dinfanterie-a61/">Fort Litroz</a></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.youtube.com/watch?v=x9uK3ASgCWo">Fort Litroz 29. August 2017: In der Festung Litroz</a></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text">Moret: Die Befestigungen des Grossen Sankt Bernhard, <a href="https://doi.org/10.5169/seals-347142" class="extiw external" title="doi:10.5169/seals-347142">doi:10.5169/seals-347142</a></span>
</li>
</ol>
<p><span class="geo noexcerpt" style="display:none"><span class="body"></span><span class="latitude">46.026066666667</span><span class="longitude">7.1223694444444</span><span class="elevation"></span></span><span id="coordinates" class="coordinates -print"><span title="Koordinatensystem WGS84">Koordinaten: </span><a class="external text" href="geo:46.026066666667,7.1223694444444"><span title="Breitengrad">46° 1′ 33,8″ <abbr title="Nord">N</abbr></span>, <span title="Längengrad">7° 7′ 20,5″ <abbr title="Ost">O</abbr></span>; <span title="Schweizer Landeskoordinaten">CH1903: </span><span title="y easting">575508</span> / <span title="x northing">97219</span></a></span>
</p></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2023-11-30" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Artilleriewerk_Champex&oldid=239604010">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>